Poeta, prozaik, krytyk literacki, tłumacz, rzecznik kultury polskiej na świecie. Urodził się 20 grudnia 1934 roku w Warszawie.

W czasie okupacji, w 1941 roku wyjechał z matką do Stambułu, potem do Palestyny. Uczył się w Tel Awiwie, Jerozolimie, Bejrucie i polskiej Junackiej Szkole Kadetów w obozie Barbara w Palestynie. W 1947 przybył do Wielkiej Brytanii, gdzie ukończył liceum oraz studia humanistyczne na uniwersytetach w Londynie, Sussex i Oxfordzie (anglistyka i filozofia). Współpracował z wieloma emigracyjnymi wydawnictwami i czasopismami literackimi (m.in. "Wiadomości", "Kultura", "Oficyna Poetów"), był założycielem (w 1959) i redaktorem naczelnym "Kontynentów". W latach 1955-57 pracował w Monachium w Sekcji Polskiej Głosu Ameryki. Po 1956 roku publikował też w prasie i wydawnictwach krajowych. Pracował na wielu uczelniach angielskich jako wykładowca filozofii (Thames Polytechnic w Londynie), i literatury (Medway College of Design w Rochester); dla brytyjskiego radia opracowywał audycje o kulturze polskiej; w latach 1957-65 był zatrudniony w przedsiębiorstwie asekuracyjnym; był też zastępcą kierownika ośrodka studiów translatorskich na uniwersytecie w East Anglia, oraz administratorem szkockiego zamku.

Tłumaczył na język angielski zarówno dawną (Jan Kochanowski, Cyprian Norwid), jak też najnowszą (Rafał Wojaczek, Bronisław Maj ) poezję polską ("...na przestrzeni wielu lat udało mi się przełożyć przeszło trzysta wierszy, a może, żeby oddać sprawiedliwość naszej poezji, trzeba by było przełożyć ich siedemset..."); również prozę ( Jerzy Szaniawski ), dramat ( Zbigniew Herbert ) i filozofię (Roman Ingarden).

Jest laureatem wielu nagród i wyróżnień (Fundacji im. Kościelskich; British Arts Council; Fundacja im.Turzańskich).

Twórczość, zarówno tę poetycką, jak i prozatorską, a zwłaszcza eseistyczną Czerniawskiego określa się mianem intelektualnej. Jest to zapis osobistych doświadczeń pisarza, a jednocześnie próba uchwycenia przeżyć wspólnych dla pokolenia dojrzewającego w cieniu dwóch zbrodni XX wieku - nazizmu i ponurego komunizmu. Czerniawski odwołuje się zarówno do rodzimej, jak i anglosaskiej tradycji literackiej. Swoją twórczość zamyka w zdyscyplinowanej, wstrzemięźliwej formie i doskonale rozpoznawalnym, zindywidualizowanym języku. Uważany jest za pisarza elitarnego, a jego pisarstwo - pełne odniesień do filozofii(m.in. Heideggera i Wittgensteina), estetyki, malarstwa i literatury - uznaje się za trudne i nieprzystępne, z czym zresztą sam autor często polemizuje. Za motto do jego twórczości poetyckiej może posłużyć wypowiedź samego Czerniawskiego: "Ja się wolę odnosić do pięknej wypowiedzi Jana Kochanowskiego 'Sobie piszę a Muzom'. Jak ktoś zauważy i zechce przeczytać, to bardzo ładnie i dobrze, [...] nigdy nie pisałem celowo."

Adam Czerniawski jest kontrowersyjną postacią polskiej sceny literackiej i uczestnikiem wielu polemik - nie tylko literackich. Jego bezkompromisowość, szczerość i odwaga intelektualna (ostre oskarżenia kierowane zawsze imiennie np. pod adresem Czesława Miłosza czy Stanisława Barańczaka , wydawnictw, czasopism, krytyków i badaczy) przysparzają mu licznych wrogów z wielu środowisk, przez które bywa lekceważony i marginalizowany. Swoje spory prowadzi jednak z silnym poczuciem, iż walczy "o", a nie "z". Świadomie, aczkolwiek nie bez sprzeciwów, żyje na uboczu polskiego życia literackiego, daleko od miejsc, gdzie tworzy się literackie hierarchie i ustala szkolne kanony.

~ Pawel Dudziak

Uniwersytet Warszawski
czerwiec 2003

Eseje literackie i filozoficzne

Liryka i druk, Londyn 1972
Wiersz współczesny, Londyn 1977
Muzy i sowa Minerwy, Wrocław 1994
Krótkopis, Katowice 1998
Światy umowne, Warszawa 2001

Wyspy szczesliwe, eseje, Toronto-Rzeszow 2007

Artykuły od r.1991

Prace redakcyjne

Przekłady

Autobiografia

Fragmenty niespokojnego dzieciństwa, Aneks, Londyn 1995

Rozmowy (wybór) z

Magdaleną Czajkowską, Kultura, listopad 1965
Janem Darowskim, Miesięcznik Literacki, listopad 1966
Tadeuszem Różewiczem, (1) The New Review, Aprill 1976, (2) Oficyna Poetów, maj 1976 (3) Poezja, luty 1989
Marianem Kisielem, Odra, grudzień 1989
Iwoną Smolką, Kresy, sierpień 1991
Donaldem Davie’m, Thumbscrew nr 4 1996
Beatą Tarnowską, (1) Fraza15/I 1997; (2) Kultura, październik 1998
Rafałem Witkiem, Odra, listopad 1999
Piotrem Wilczkiem, (1) Przegląd Powszechny, nr 3 1989; (2) Opcje 5(40) listopad 2001
Bogdanem Czaykowskim, (1) Twórczość, grudzień 1996; (2) Kultura, kwiecień 1998; (3) Fraza 3(33), 2001
Jamesem McCabe’m, Metre 12, 2002, i Akcent, 1-2, 2004
Bogdan Czaykowski i Adam Czerniawski rozmawiaja o poezji, nostalgii, krytykach i kryteriach,Toronto-Rzeszow 2006

Korespondencja z

Michałem Chmielowcem, Oficyna Poetów nr 42, sierpień 1976; nr 44, luty 1977
Witoldem Gombrowiczem, Oficyna Poetów, luty 1978
Janem Brzękowskim, Akta Tow. Historyczno-Literackiego w Paryżu, t.V, 2000

Poezja: przekłady

Dramat: przekłady

Filozofia: przekłady

Proza: przekłady

Przekłady w antologiach

"Ten Contemporary Polish Stories", Wayne State University 1958
"Introduction to Modern Polish Literature", Nowy Jork 1964
"Polish Writing Today", Harmondsworth 1967
"The Penguin Book of Socialist Verse", Harmondsworth, 1970
"Aesthetics in Twentieth-Century Poland", Berkeley 1973
"Poetry of the Committed Individual", Harmondsworth 1973
"They shoot writers, don't they?", Londyn 1984
"The Faber Book of Political Verse", Londyn, 1986
"Voices in the Gallery", Londyn, 1986
"Monumenta Polonica", Ann Arbor 1989
"The Child of Europe", Londyn 1990
"Poetry Wales 25 Years", ed. C. Archard, Bridgend 1990
"Poetry of Survival", Londyn 1991
"The Faber Book of Modern European Poetry", Londyn 1992
"Kloanica", Newcastle 1993
"Against Forgetting, Twentieth Century Poetry of Witness", NewYork 1993
"Poetry of the World War II", Londyn 1995
"Poetry of the Holocaust", Londyn 1995
Ulla Lemberg, Världens Kwinnor/Women of the world, Sztokholm 1995
"Voices of Conscience", North Shields, 1995
"An Embarrassment of Tyrannies, 25 years of Index on Censorship", London, 1997
"Bleeding Hearts, Love Poems for the Nervous & Highly Strung", London, 1998
"The Spaces of Hope", London 1998
"Scanning the Century", London 1999
"Wars", London 1999
"Aldeborough Poetry Festival Anthology 1989-1998"
"Here to Eternity", ed. Andrew Motion, London 2001
"Staying Alive", ed. Neil Astley, Bloodaxe 2002
"Poems for Refugees", ed. Pippa Haywood, Vintage 2002
"After Shakespeare", ed. John Gross, Oxford 2002
"Inside Poetry", eds R.Davies & J.Wowk, Toronto 2002
“101 Poems against War”, ed.M.Hollis, London 2003
“Poems for the day Two”, eds Retta Bowen et al.

Szkice literackie

"For an old bitch gone in the teeth, for a botched civilisation", King's College Review, VI 1954
"Contemporary Polish Poetry", San Francisco Review, October 1963
"Polish Landscape", New Statesman, 20 III 1970, London
"The Polish poet as Custodian of the Nation's Conscience", The Polish Review, Nowy Jork 1979
"The Power of Taste", Poetry Wales, 1984
"Between Virtue and Pleasure: Modern Polish Poetry", Encounter 1988
"Are poets necessary?" Poetry Review 1987
"Polish poetry", Bête Noire No. 5, 1988
"Davie on Miłosz", Notes & Queries, Vol. 35 No. 1, 1988
"The diary of a somebody", Irish Times, 3 II 1990
"Wisława Szymborska", World Authors 1980-85, New York 1991
"Poetry as Celebration", The Irish Review 1988
"Tadeusz Różewicz", Poetry Review 1989
"Poets and Painters", The Mature Laurel, red. A. Czerniawski, Seren Books 1991
"A Poetical Political History", New Perspectives in Twentieth-Century Polish Literature, red. S. Eile i U. Phillips, Londyn 1992
"Words", Bête Noire, nr 12-13, 1992
"Before and after Babel", Cogito, nr VI, 1992
"What are poets for?", Poetry Wales, nr 27/4, 1992
"Poetry in the next millenium", Bête Noire nr 12-13, 1993
"Writing & Translating during the Cold War", Comparative Criticism t. 16, 1994
"Cyprian Norwid: Time for Discovery", Modern Poetry in Translation, 1994
"The Muses and the Owl of Minerva", Cogito tom 9 nr 2, 1995
"Norwid, Baudelaire and a Puzzle", Norwich Papers 1995
"De Amicitia", Thumbscrew, nr 3 1995
"Polish poetry in the West, or the canon that fired late", Thumbscrew, nr 8, 1997
"The Melancholy Pursuit of Imperfection", Metre, nr 5, Dublin 1998
"Zbigniew Herbert", The Independent, 30 VIII 1998
"Absurdity and Poetry", PN Review, Manchester, nr 129, Sept-Oct. 1999
"Poetry Translation: Theory & Practice", Modern Poetry in Translation, London 1999
"Polish Poetry", The Oxford Guide to Literature in English Translation, red. Peter France, Oxford 2000
"Como Conversazione: On Translation" (uczestnicy: H.M. Enzensberger, Seamus Heaney, Eva Hofmann, Adam Czerniawski et al.), The Paris Review nr 155, 2000.
"Is there everything and is everything there?", PN Review, nr 129, 2001
Wstęp do: Tadeusz Różewicz, recycling, Arc Publications, 2001
"Cyprian Norwid", The Shop, nr. 7, 2001
"The perils of self-translation", The Shop, No. 9, 2002
"Holy Heraclitus", PN Review nr. 150, 2003
"Cyprian Norwid", Reference Guide to World Literature, USA, III wyd., 2003

Prace redakcyjne

Autobiografia

Poezja własna